Toekomstbestendige onderwijshuisvesting vraagt om verder kijken dan het gebouw

Hoe zorgen we ervoor dat scholen niet alleen energiezuinig zijn, maar ook gezond, prettig in gebruik en geschikt voor de toekomst? Tijdens het Duurzame & Gezonde Scholen congres in De St@art deed onze collega Eugenie Herms volop inspiratie op. De rode draad van de dag: we bereiken meer wanneer we vraagstukken in onderwijshuisvesting niet afzonderlijk bekijken, maar juist in samenhang.

Die gedachte kwam sterk naar voren in de verhelderende keynote van Kees Klomp over systeemverandering. Klimaatveranderingen, gezondheidsissues, veiligheidsrisico’s en onze gebouwde omgeving zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat vraagt om een bredere blik op de keuzes die we vandaag maken voor de scholen van morgen.

Duurzaamheid gaat daarbij over meer dan energieverbruik. Het gaat om drie aspecten binnen #houdbarehuisvesting die elkaar versterken:

#Ecologische duurzaamheid werd zichtbaar in oa. het praktijkvoorbeeld van KC De Meerstroom, een circulaire, houten en energieneutrale school.

#Sociale duurzaamheid begint bij de mensen die een gebouw dagelijks gebruiken. Een gesprek met het MDL Fonds over goede schooltoiletten liet zien hoe belangrijk het is om al tijdens het ontwerp aandacht te besteden aan privacy, hygiëne en gebruiksgemak. Ook de participatiesessie van GO groene omgeving maakte indruk. Met LEGO Serious Play werd tastbaar hoe verschillend kinderen, ouders, leerkrachten en buurtbewoners naar dezelfde schoolomgeving kijken. Door die perspectieven vroeg samen te brengen, ontstaat een ontwerp dat beter aansluit op elkaar.

#Dynamische duurzaamheid vraagt vervolgens om gebouwen die kunnen meebewegen met veranderende behoeften. De uitbreiding van De Evenaar liet zien dat vernieuwen niet altijd betekent dat je opnieuw moet bouwen. Hier heeft een bestaande school een houten optopping gekregen in plaats van het aanbouwen van een los lokaal op het schoolplein. Door slim gebruik te maken van wat er al staat, kunnen materialen en bestaande kwaliteiten behouden blijven.

Ook het Generieke Programma van Eisen van Ruimte-OK biedt aanknopingspunten om kwaliteit structureel te verankeren, met ruimte voor de specifieke behoeften van een school en haar omgeving. Dit voorkomt dat je voor alle bouwopgaves die er voor ons liggen in onderwijshuisvesting het wiel opnieuw uitgevonden moet worden.

Voor Eugenie waren deze inzichten ook herkenbaar vanuit onze eigen projecten, waaronder IKC Nederwoud in Lunteren. Daar komen vraagstukken rond ruimtebehoefte, verkeersveiligheid, akoestiek en dagelijks gebruik samen. Het onderstreept hoe belangrijk het is om beleid, ontwerp en gebruikersbehoeften vroegtijdig op elkaar af te stemmen.

Wat nemen wij mee uit deze dag? Dat toekomstbestendige onderwijshuisvesting niet ontstaat door alleen naar het gebouw te kijken. Het vraagt om aandacht voor de mensen, de omgeving en de lange termijn. Door als opdrachtgever, gebruikers, ontwerpteam (met alle expertise in de markt) verder te kijken dan de afzonderlijke opgave, creëren we ruimte voor keuzes die ook morgen waarde hebben. Dat is waar mensgericht bouwen en samenwerking als expertise voor ons samenkomen!

#onderwijshuisvesting #toekomstbestendig #mensgerichtbouwen #circulairbouwen #GezondeScholen #houtbouw