IKC centraal in de samenleving

De rol van het Integraal Kindcentrum in dorpen

Een gebouw waar niet alleen een basisschool en kinderopvang samen komen, maar waar ook ruimte is voor verschillende verenigingen; dat is nou #houdbarehuisvesting. In een Integraal Kindcentrum (IKC) komen al deze doeleinden samen onder één dak. Onze projectleiders begeleiden de realisatie van verschillende IKC’s, waaronder drie voor de gemeente Nieuwkoop. Erwin Kuenen en Emiel Ooms vertellen ons over de IKC’s, in het bijzonder in Nieuwkoop.

In de gemeente Nieuwkoop komen maar liefst drie nieuwe IKC’s in verschillende dorpskernen: IKC De Poel in Langeraar, IKC Het Veen in Nieuwveen en IKC Woerdense Verlaat in Woerdense Verlaat. In deze dorpen krijgen de IKC’s een grote rol. Erwin: “Zo’n Kindcentrum is meer dan alleen een school; het brengt het dorp bij elkaar en is daarom van groot belang voor de leefbaarheid van deze kleine dorpen.”

Nieuwkoop
De huidige gebouwen hier zijn verouderd en aan vernieuwing toe. Nieuwbouw bleek hiervoor de beste optie. “Zeker na de coronatijd zijn de eisen voor schoolgebouwen aangescherpt”, vertelt Erwin. “Zo voldoen deze scholen straks aan Frisse Scholen klasse B. De oude huisvesting biedt te weinig mogelijkheden voor goede ventilatie.” Daarnaast spelen de duurzaamheidsambities van de gemeente een rol. Emiel: “De IKC’s zijn straks allemaal BENG- en sommige zelfs ENG-gebouwen (bijna energieneutraal of energieneutraal). Heel duurzaam dus.”

Met de gemeente, schooldirectie en directie van de kinderopvang aan tafel worden plannen gemaakt voor de nieuwbouw. Erwin: “De samenwerking tussen de partijen begint hier al: samen bepalen we hoe het gebouw straks voor iedereen het beste werkt.” Inmiddels zijn voor alle drie IKC’s architecten geselecteerd, start het ontwerpteam van Nieuwveen deze maand, is het bouwteam van Woerdense Verlaat druk met het ontwerp en start naar verwachting begin april de bouw van IKC De Poel in Langeraar.”

Rol in gemeenschap
De IKC’s bieden straks niet alleen plek aan kinderen van 0 tot 13 jaar; er zijn ook sportfaciliteiten en mogelijkheden voor de rest van het dorp om gebruik te maken van het gebouw. Bijvoorbeeld voor de verschillende verenigingen. Daarmee neemt een IKC een prominente rol in het dorp in. Erwin: “het gaat hier om relatief kleine scholen, met weinig leerlingen. Maar de gemeente wil het onderwijs in de kleine dorpskernen behouden en daarnaast ruimte bieden voor ander gebruik, om zo de leefbaarheid van het dorp te vergroten.”

Emiel vervolgt: “Neem bijvoorbeeld Woerdense Verlaat. Daar staan nu een verenigingsgebouw met gymzaal en een basisschool. Beide worden gesloopt en in één mooi, nieuw IKC samengebracht op de plek van het verenigingsgebouw. Op de locatie van de oude basisschool is daardoor weer ruimte voor woningbouw. Zo draagt zo’n IKC op verschillende manieren bij aan de ontwikkeling van het dorp.”

Duurzaamheid
Ecologische duurzaamheid speelt zoals gezegd een grote rol bij de IKC’s. De gebouwen zijn (bijna) energieneutraal en er is aandacht voor circulair materiaalgebruik en natuur inclusieve schoolpleinen. Daarnaast is sociale duurzaamheid hier heel belangrijk. “Het gebouw moet voor iedereen een prettige plek zijn”, legt Emiel uit. “Van de baby’s op de kinderopvang tot de kinderen die bijna naar de middelbare school gaan en de verenigingsleden die in de avonduren gebruik maken van het gebouw. Daarom worden ook de ouders en buurtbewoners betrokken om te participeren bij de planvorming.”

Ook aan dynamische duurzaamheid (het toekomstbestendig en aanpasbaar maken van functies en omvang van huisvesting) is hier gedacht. De gebouwen zijn niet alleen geschikt voor dubbelgebruik. Ze worden zoveel mogelijk demontabel gebouwd en kunnen meebewegen met krimp of groei van de verschillende gebruikers.

Huisvesting van waarde
Projecten als deze zijn mooi om aan te werken. Dat beaamt Erwin: “Zoiets leeft enorm in deze dorpen. Het is mooi als straks het hele plaatje klopt.” Emiel vult aan: “Van het gebouw zelf tot de veilige fietsroute er naartoe. Het is veel meer dan alleen een school. Als de IKC’s straks gerealiseerd zijn, hebben we gezamenlijk plekken gecreëerd waar mensen samen kunnen komen, elkaar kunnen ontmoeten en zo samen zorgen voor een levendige gemeenschap in het dorp.” 

3D IKC De Poel Langeraar (DAT architecten)