‘Kleissen geel’ kennissessie aanbesteding

Kleissen geel en blauw: onze twee kleuren, die tevens naar de aard van een bijeenkomst verwijzen. Blauw staat voor een bijeenkomst voor de gehele organisatie, de ‘blauwdruk’. Geel, een symbool voor inspiratie, staat voor bijeenkomsten voor technische medewerkers, projectmanagers en projectcoördinatoren. Hier worden drie keer per jaar actuele thema’s besproken die betrekking hebben op het werkveld en de diensten van Kleissen. Enige tijd geleden heeft Rick Brouwer, aanbestedingsdeskundige, een ‘Kleissen geel’ georganiseerd.

“In het verleden hebben we onder andere themasessies gehad over ‘de wijzigingen van het bouwbesluit’ en ‘het toepassen van circulariteit’”, vertelt Rick. “Bij de meest recente bijeenkomst hebben we de actualiteiten rondom aanbestedingsrecht besproken. Hiervoor hadden we Damsté advocaten-notarissen uitgenodigd. Gezamenlijk hebben we een presentatie gegeven over actuele onderwerpen die invloed hebben op onze branche.”

Aanbestedingsplicht

De aanbestedingen vanuit Kleissen worden begeleid door Rick. Hij stelt aanbestedingen op voor opdrachtgevers, vertaalt de eisen en wensen naar een uitvraag voor de ontwerpende en/of uitvoerende marktpartijen en begeleidt vervolgens het hele traject. Dit kunnen zowel Europese aanbestedingsprocedures zijn, als (private) meervoudig onderhandse aanbestedingen. Tijdens de Kleissen geel bijeenkomst ging Damsté advocaten in op de juridische kant van een aanbesteding.

Rick: “Bij Kleissen hebben we veel woningcorporaties als opdrachtgevers. De Europese Commissie heeft op 9 juni 2021 een met redenen omkleed advies uitgebracht aan Nederland. Dit is een laatste ingebrekestelling, voordat de Europese Commissie een inbreukprocedure start bij het Europese Hof van Justitie. Op dit moment hebben woningcorporaties nog geen aanbestedingsplicht vanuit Nederlandse wetgeving. Echter is de Europese Commissie van mening dat de Nederlandse woningcorporaties zich wel degelijk kwalificeren als publiekrechtelijke instellingen (volgens de Europese aanbestedingsrichtlijnen) en dat woningcorporaties daardoor aanbestedingsplichtig zijn. Damsté heeft uitgelegd waar de juridische discussie zich precies op toespitst en welke gevolgen de eventuele aanbestedingsplicht heeft, zodat we niet voor verrassingen komen te staan wanneer de Europese Commissie in het gelijk wordt gesteld. Deze kans is namelijk zeer aannemelijk. Het is dan ook onze taak om de opdrachtgevers, die hiermee te maken hebben, vroegtijdig voor te bereiden op de impact die deze uitspraak zal hebben op het inkoopbeleid van woningcorporaties.”

Bouworganisatie

Er is een belangrijke tendens gaande in de markt: een grote verschuiving op het gebied van bouworganisatievormen. “Het bouwteammodel wordt steeds populairder”, vertelt Rick. “Bij dit model zoek je een uitvoerende marktpartij met wie de ontwerpfase ook wordt afgerond. Je werkt tijdens het ontwerp samen met een eigen architect en adviseurs, maar ook met de uitvoerende partijen. Op deze manier zit de uitvoeringskennis vroegtijdig aan tafel, zodat er bij de totstandkoming van het ontwerp direct wordt nagedacht over de maakbaarheid ervan. Het grote voordeel is dat de uitvoering optimaler verloopt en er zijn dan minder faalkosten.”

“In de huidige markt is er een afname aan geïntegreerde opdrachten. Enerzijds heeft dit te maken met de hoge kosten, waarbij marktpartijen het risico van de prijsstijging materiaal afprijzen. Anderzijds met de verwachting van opdrachtgevers. Als er is gekozen voor een geïntegreerde contractvorm, dient de organisatie hierop te zijn voorbereid. Na opdrachtverstrekking heeft de opdrachtgever een andere rol dan bij een traditioneel contract. De opdrachtgever beperkt zich in de basis tot het toetsen en accepteren van documenten. Deze rol past niet bij elke opdrachtgever. Het is dan ook van belang om een bouworganisatievorm te kiezen die past bij de opdrachtgever, het

project en de marktontwikkelingen. Wij adviseren hierin graag, zodat de opdrachtgever de juiste keuze maakt.”

Didam-arrest

Vorig jaar november heeft de Hoge Raad in het Didam-arrest bepaald dat een overheidslichaam bij het aangaan en uitvoeren van privaatrechtelijke overeenkomsten de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en daarmee het gelijkheidsbeginsel in acht moet nemen. Dit betekent dat gemeenten op basis van objectieve, redelijke (niet-discriminerende) en transparante criteria grond moeten verkopen aan geïnteresseerde marktpartijen. Het Didam-arrest is een actueel onderwerp waar veel gemeenten mee worstelen. Damsté heeft toegelicht welke impact dit arrest heeft op lopende en toekomstige projecten. Met het Didam-arrest wordt voorkomen dat gemeenten één-op-één grond kunnen verkopen aan één marktpartij, wanneer er meerdere gegadigden zijn of het redelijkerwijs te verwachten is dat er meerdere gegadigden zijn. In dit laatste geval moet er een selectieprocedure worden toegepast om een koper te selecteren. Kleissen heeft ervaring in het begeleiden en opstellen van selectieprocedures en kan de gemeenten hierin ondersteunen.

Voorbereiden op aanbestedingsplicht woningcorporaties

Er is een zeer reële kans dat woningcorporaties op termijn aanbestedingsplichtig worden. Om de woningcorporaties hierop voor te bereiden en aan te geven wat dit betekent voor hun organisatie, organiseert Kleissen een evenement.

“Dit evenement organiseren we samen met Damsté advocaten-notarissen en vindt plaats op 22 september 2022. Alle woningcorporaties ontvangen in juni een uitnodiging per e-mail om aan dit evenement deel te nemen”, eindigt Rick. “Kleissen is een groot voorstander van kennis delen. We willen op deze wijze woningcorporaties handvaten geven om zich voor te bereiden op de toekomst.”