Contractvormen en (inter)nationale ontwikkelingen
De bouw staat nooit stil. En zeker de afgelopen tijd volgde de ene ontwikkeling na de andere. Hoge prijzen, woningtekorten, maar ook de wet Kwaliteitsborging; het heeft allemaal invloed op de manier waarop we bouwen. En dus ook op de manier waarop we projecten aanbesteden. Onze aanbestedingsdeskundigen Rick Brouwer en Thijs Stroot praten ons daarom bij over de ontwikkelingen op dit gebied.
Sinds een jaar heeft ook Thijs zich meer gespecialiseerd op het gebied van aanbestedingen en werkt hij samen met Rick. Dat was nodig, want de vraag is groot. “Daarnaast is het altijd fijn om een extra paar ogen naar je werk te laten kijken”, meent Rick. “Het opstellen van een aanbesteding moet secuur gebeuren, maar ook begrijpelijk voor opdrachtgever én opdrachtnemers.”
Contractvormen
Een onderdeel waar de laatste tijd een verschuiving in lijkt te komen, is de contractvorm. Steeds meer zien we de Design & Build – vorm. “In deze contractvorm ligt er meer verantwoordelijkheid bij de opdrachtnemer, de aannemer”, legt Thijs uit. “Die kan, binnen de vooraf gestelde eisen, zelf keuzes maken over de invulling van het project. Bijvoorbeeld door de inzet van hun eigen prefab-bouwsystemen. Dit zien we bijvoorbeeld veel bij zorginstellingen, die met name eisen hebben over de kwaliteit voor de te leveren zorg, maar niet per se over technische kennis beschikken.”
Adviserende rol
Maar deze contractvorm is niet voor iedereen geschikt. Rick: “We denken met de organisatie mee over hoe zij het proces voor zich zien en adviseren vervolgens over de meest geschikte contractvorm. Wanneer zij bijvoorbeeld graag betrokken willen zijn, is een bouwteam een betere contractvorm. Daarbij werken alle partners langere tijd samen aan het project, waardoor de verantwoordelijkheden ook bij de opdrachtgever liggen.”
Daarnaast staat de wet Kwaliteitsborging (Wkb) voor de deur. Als deze op 1 januari 2024 wordt ingevoerd, heeft dat ook de nodige gevolgen voor de aanbestedingen en contractvormen. Thijs: “Je zou kunnen zeggen dat de contractvorm ‘bouwteam’ dan meer verschuift naar Design & Build, omdat de aannemer dan meer verantwoordelijkheid krijgt voor de borging van de kwaliteit.”
(Inter)nationale ontwikkelingen
Ook hebben grote (inter)nationale ontwikkelingen een effect op de aanbestedingen van de afgelopen tijd. Zo hebben de prijsstijgingen, mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne, voor de nodige wrijving gezorgd de afgelopen tijd, vertelt Rick. “Veel inschrijvende partijen hadden vorig jaar moeite met de prijsbepaling. Logisch, want deze fluctueerden ontzettend. Dat levert later problemen op, wanneer de geïndexeerde budgetten van opdrachtgevers dan niet toereikend blijken. Wie is er dan verantwoordelijk?” Daarom is het belangrijk om deze ontwikkelingen te volgen. “En ook altijd met elkaar in gesprek te blijven”, vertelt Thijs. “Zo lossen we het samen op. Uiteraard nemen we vooraf de benodigde regelingen op in de aanbestedingen, zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is.”
Maar ook de snelle ontwikkelingen op het gebied van flexwoningen vragen de aandacht van Rick en Thijs. “Daar zit vaak behoorlijke haast achter, bijvoorbeeld voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen”, vertelt Rick. “Maar de formele aanbestedingsprocedures duren vaak veel langer. We zoeken dan samen met de gemeente naar mogelijkheden om de procedures te kunnen versnellen.”
Samen naar het beste resultaat
Naast al deze ontwikkelingen ligt er nog steeds een grote verduurzamingsopgave, vooral bij woningcorporaties. “Daar worden wij ook veel voor gevraagd”, vertelt Rick. “Dat is zo’n grote opgave. Wij helpen ze enorm door grote delen van de verduurzamingsprojecten aan te besteden en te begeleiden.”
Er is de komende tijd dus genoeg werk voor onze aanbestedingsdeskundigen. En daar gaan ze graag mee aan de slag. Thijs vertelt: “Naarmate ik me er meer in verdiepte, vond ik de aanbestedingen ook steeds interessanter worden. Het is elke keer weer anders: de ene opdrachtgever hecht meer waarde aan de prijs, de andere vindt bijvoorbeeld duurzaamheid of maatschappelijke betrokkenheid belangrijk. Elke keer kijken we hoe we deze ambities vertalen naar een aanbesteding, waar uiteindelijk een mooi project uitkomt. Dat maakt het heel leuk werk.”