De Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen nader toegelicht

Op 1 januari 2024 treedt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. Het bouwproces zoals u dat gewend bent, wijzigt hierdoor! Kortgezegd verplaatst de technische toetsing aan het vigerende Bouwbesluit en het bouwtoezicht naar erkende kwaliteitsborgers.

Het doel van deze nieuwe Wet is dat uw positie als opdrachtgever wordt versterkt, kwaliteitsverbetering gestimuleerd wordt en faalkosten gereduceerd worden. In dit nieuwsbericht leggen wij u graag uit wat de Wkb voor u betekent en geven u een aantal praktische tips!

Belangrijke data
Allereerst informeren we u graag over een aantal belangrijke data inzake de inwerkingtreding van de Wkb
❖1 januari 2024 | invoering Wet kwaliteitsborging voor nieuwbouwactiviteiten
❖1 juli 2024 | invoering Wet kwaliteitsborging voor verbouwactiviteiten

Begrijpelijk stappenplan voor de werking van het kwaliteitsborging stelsel
Om u als opdrachtgever inzicht te geven in de verschillende stappen van de Wkb treft u hieronder een overzicht aan van de onderdelen die voorkomen in de Wkb.

Afbeelding 1: Processtappen Wet Kwaliteitsborging

Welke bouwwerken vallen onder Gevolgklasse 1?
In het Besluit bouwwerken leefomgeving is beschreven welke bouwwerken in de nieuwe wet onder gevolgklasse 1 vallen. Het gaat om het bouwen en verbouwen van de volgende vergunning plichtige bouwwerken:

1. Vrijstaande eengezinswoningen, twee-onder-een-kapwoningen en rijtjeswoningen, inclusief eventuele garages en andere soorten aanbouwen. Voorwaarde is dat deze woningen op de grond staan en niet op een ander bouwwerk of op een andere woning worden gebouwd. Appartementen zijn dus uitgesloten van gevolgklasse 1. Ook woningen bedoeld voor kamergewijze verhuur, zoals studenten huizen, en zorgwoningen vallen niet onder gevolgklasse 1.
2. Woonboten en andere drijvende woningen.
3. Vakantiehuisjes en andere vakantieverblijven. Ook hier zijn vakantieappartementen en dergelijke weer uitgesloten.
4. Bedrijfshallen en fabriekspanden van maximaal twee verdiepingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om hallen bedoeld voor opslag of productie, inclusief een kantoor of kantine, magazijnen, kassen en dergelijke. Kantoorgebouwen, winkelpanden en dergelijke vallen niet onder gevolgklasse 1.
5. Opslagruimten, magazijnen en andere bouwwerken vallend onder punt 4 van maximaal twee verdiepingen die gebouwd worden bij kantoren, winkels en dergelijke.
6. Fiets- en voetgangersbruggen met een overspanning van maximaal 20 meter over wegen en spoor- en waterwegen. Worden de bruggen gebouwd over provinciale wegen of rijkswegen dan vallen ze niet over gevolgklasse 1.
7. Overige bouwwerken bedoeld voor wegen (geen viaducten en dergelijke), vaarwegen, stroomvoorziening, en dergelijke als ze niet hoger dan 20 meter, bovengrond gebouwd en niet waterkerend zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kleine windmolens, keermuren en zendmasten.

De hiervoor genoemde bouwwerken vallen niet onder gevolgklasse 1 als:
▪ Het monumenten zijn. Dit geldt zowel voor rijksmonumenten als voor monumenten die door de gemeente of de provincie zijn aangewezen. Of een bepaald bouwwerk een monument is, kunt u vinden in het Rijksmonumentenregister of navragen bij de gemeente.
▪ Er een melding brandveilig gebruik verplicht is. Een melding brandveilig gebruik is bijvoorbeeld verplicht voor bedrijfspanden bedoeld voor meer dan 150 personen.
▪ Er in het gebouw milieubelastende activiteiten plaatsvinden waar een vergunning voor nodig is. Of een vergunning nodig is, is geregeld in het Besluit activiteiten leefomgeving.
▪ Er een gelijkwaardige oplossing is toegepast voor de constructieve veiligheid of de brandveiligheid. Dit wil zeggen dat er een oplossing is gekozen die niet standaard in de bouwregelgeving wordt genoemd. In dat geval moet het bouwplan door de gemeente worden beoordeeld.

Instrument
Een instrument is een verplichte werkwijze waarmee een kwaliteitsborger het ontwerp beoordeelt en tijdens de bouw erop toeziet of wordt voldaan aan de geldende voorschriften. De instrumentaanbieder ziet toe op een juiste toepassing van zijn instrument door de kwaliteitsborger. Formeel toegelaten instrumenten en kwaliteitsborgers zijn te vinden in het landelijk register van de TloKB.

Toelatingsorganisatie kwaliteitsborging bouw (TloKB)
De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) toetst instrumenten aan de hand van het wettelijke kader en laat deze vervolgens toe tot het stelsel van kwaliteitsborging. De TloKB maakt de toegelaten instrumenten kenbaar in een register, ziet toe op de instrumentaanbieders en controleert steekproefsgewijs op de bouwplaats.
In het register vindt u welke instrumenten voor kwaliteitsborging zijn toegelaten binnen het stelsel van kwaliteitsborging. Hierin vindt u ook een overzicht van de kwaliteitsborgers die gebruik mogen maken van een instrument voor kwaliteitsborging. Link naar openbaar register: Register | Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (tlokb.nl)

Kwaliteitsborger
Tijdens het gehele bouwproces is de kwaliteitsborger de aangewezen persoon voor de uitvoering van diverse controles. Alleen gecertifieerde/ erkende/ onafhankelijke kwaliteitsborgers mogen erop toezien of een bouwwerk voldoet aan de eisen.
De kwaliteitsborger toetst allereerst het bouwplan/ ontwerp aan het vigerende Bouwbesluit en komt vervolgens op diverse momenten tijdens het bouwproces inspecteren. Daarnaast zal de Kwaliteitsborger documenten opvragen om te controleren of bouwdelen voldoen aan de wettelijke eisen. De bouwer heeft hierin een belangrijke rol om tijdig alle relevante bewijsstukken aan te leveren.
De (onafhankelijke) kwaliteitsborger gebruikt het toegelaten instrument om te controleren of het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische voorschriften.

Borgingsplan
In het borgingsplan maakt de kwaliteitsborger duidelijk hoe hij het bouwplan beoordeelt en hoe hij zorgt dat het bouwwerk aan de bouwtechnische voorschriften voldoet. Een borgingsplan is een dynamisch document. Als een bouwplan wijzigt, verandert het borgingsplan mee.

Een borgingsplan beschrijft ten minste:
▪ Hoe de kwaliteitsborger het borgingsplan heeft vastgesteld.
▪ Hoe de kwaliteitsborger alle onderdelen van het bouwwerk in samenhang beoordeelt.
▪ Welke werkzaamheden nodig zijn voor de kwaliteitsborging.
▪ Wanneer deze werkzaamheden worden uitgevoerd.
▪ Welke van deze werkzaamheden de kwaliteitsborger zelf uitvoert, en welke hij door andere partijen laat uitvoeren.
▪ Hoe de kwaliteitsborger het borgingsplan herijkt bij tussentijdse aanpassingen aan het ontwerp of het bouwwerk.
▪ Welke personen betrokken zijn bij de kwaliteitsborging. Daarbij is hun functie (vakdisciplines / expertisevelden), opleidings- en ervaringsniveau en de betrokkenheid bij de kwaliteitsborging aangegeven.
▪ Wie de eindverantwoordelijke persoon is.
▪ Op welke wijze wordt omgegaan met normen en kwaliteitsverklaringen.

Praktische tips
Wij geven u een aantal tips zodat u niet voor verassingen komt te staan.
1. Check direct of uw project per 1 januari 2024 onder Gevolgklasse 1 valt en laat u door erkende partijen informeren welke consequenties dit voor u heeft. Bent u niet helemaal zeker of uw project onder Gevolgklasse 1 valt, neem dan contact met ons op en wij helpen u graag verder!
2. Check aannemingsovereenkomsten/ contracten die vóór 1 januari 2024 gesloten zijn. Vanaf 1 januari 2024 geldt er voor opdrachtnemers een aangescherpte (schriftelijke) waarschuwingsplicht.

Kleissen ontzorgt u van A t/m Z
Wij ontzorgen u graag in het traject dat benodigd is voor de Wet kwaliteitsborging zodat uw project verantwoord en zorgeloos door de Wet kwaliteitsborging geloodst wordt. Heeft u vragen? Neem dan nu contact met ons op en wacht niet tot 1 januari 2024!